سرخط خبرها

مراقبت های بعد از گچ گرفتن

مراقبت های بعد از گچ گرفتن

شاید تا به‌حال شکستگی استخوان را تجربه‌ کرده‌ای یا بچه‌ای را می‌شناسی که دست یا پایش شکسته است. بچه‌ها و بزرگ‌ترهایی که یکی از استخوان‌هایشان در اثر حادثه می‌شکند یا آسیب می‌بیند، نیاز دارند که عضو آسیب‌دیده را گچ بگیرند. بعضی وقت‌ها که آسیب جدی است، ممکن است اول روی آن عضو عمل جراحی انجام شود و بعد آن را گچ بگیرند. مطمئناً این حادثه برای هیچ‌کس خوشایند نیست، اما به هر حال برای همه ممکن است اتفاق بیفتد. پس خوب است چیزهایی در مورد شکستگی‌ها و گچ گرفتن عضو شکسته یاد بگیریم که اگر روزی خدای نکرده چنین اتفاقی برایمان افتاد، بتوانیم از گچ دست یا پایمان مراقبت کنیم.

گچ گیری را بسیاری از شما تجربه کرده اید که البته جندان هم خوشایند نیست. گچ گیری گاه بصورت گچ کامل و گاه بصورت آ تل گیری می باشد. اغلب هدف از گچگیری بی حرکت کردن عضو آسیب دیده می باشد.

گچ یک وسیله بی حرکت کننده خارجی است که هدف از آن بی حرکت کردن شکستگی های جا اندازی شده، اصلاح بد شکستگی ها و حمایت از مفاصل ضعیف می باشد.

 

گچ و آتل چیستند؟

گچ و آتل از استخوان‌های شکسته و آسیب‌دیده محافظت می‌کنند تا درد و ورم آن‌ها کاهش پیدا کند. همچنین آن‌ها از بافت‌های نرم مثل ماهیچه‌ها و رباط‌ ها هم مراقبت می‌کنند. می‌توانی گچ را به شکل یک باند تصور کنی که دولایه دارد. لایه‌ی زیرین آن که با پوست در تماس است، از جنس نخ و بسیار نرم است و لایه‌ی دوم سخت و محکم است که نگذارد استخوان شکسته حرکت کند. لایه‌ی بیرونی معمولاً از گچ یا فایبرگلاس ساخته می‌شود.
فایبرگلاس یک نوع پلاستیک است که می‌توان به آن شکل داد و خبر جالب این است که فایبرگلاس‌ها در رنگ‌های مختلفی وجود دارند، اگر خوش‌شانس باشی ممکن است دکتر به تو اجازه دهد که رنگ آن را خودت انتخاب کنی! “فایبِرگِلاس” از گچ سبک‌تر و مقاوم‌تر است. گچ‌ معمولاً به رنگ سفید و شبیه همان گچی است که برای نوشتن روی تخته سیاه از آن استفاده می‌شود. این گچ به صورت یک پودر سفید است که وقتی با آب مخلوط می‌شود، به سرعت تبدیل به یک گچ ضخیم و محکم می‌شود که از فایبِرگِلاس سنگین‌تر است. بعضی از انواع گچ‌ها ضد آب هستند، اما بیشترشان این‌گونه نیستند. برای همین باید خیلی مواظب باشی که آن‌ها را خیس نکنی، فرقی هم نمی‌کند که از جنس گچ باشد یا فایبرگلاس. موقع حمام رفتن مادرت به تو کمک خواهد کرد که یک کیسه‌ی پلاستیکی روی گچ دست یا پایت بکشی تا از مرطوب شدن آن جلوگیری شود.
آتل هم کارش این است که جلوی حرکت کردن استخوان شکسته را بگیرد تا زمانی که شکستگی آن ترمیم شود. آتل از یک نوع پلاستیک مخصوص یا پارچه‌ی محکم ساخته می‌شود که قسمت بیرونی آن با فلز احاطه شده است. برای یک جراحت و آسیب‌دیدگی که هنوز تازه بوده و متورم است، استفاده از آتل می‌تواند پیشنهاد خوبی باشد که البته به تشخیص پزشک بستگی دارد. آتل هم باید مانند گچ، خشک نگه داشته شود و یک نکته‌ی خیلی مهم دیگر اینکه: هر عضوی از بدنت که آسیب دیده و آتل‌بندی شده، یادت باشد که هرگز بدون اجازه‌ی پزشک آتل را از آن عضو جدا نکنی. صبر کن تا دکتر چراغ سبز نشان بدهد و بعد با اجازه و کمک ‌پدر یا مادرت آن را جدا کن.
اگر پایت شکسته باشد و دکتر آن را گچ بگیرد، ممکن است لازم باشد برای راه رفتن از عصا کمک بگیری. اگر هم شکستگی در دست یا بازوی تو باشد، احتمالاً باید دستت با یک نوار ضخیم به گردنت آویزان شود تا حرکت بیش از حد به آن ندهی.

 

انواع گچ گیری

۱- گچ چسبی یا پلاستر : که خوب به اندام قالب گیری می شود، ولی حداقل ۲۴ ساعت طول می کشد تا کاملا خشک شود. همانطور که گچ گیری خشک می شود، شما احتمالاً احساس گرم شدن در ناحیه صدمه دیده خواهید داشت.

۲- قالب گچ فایبر گلاس : که سریع تر خشک می شود، محکم تر، ولی گران تر است.

۳- گچ گیری اسپیلینت (Splint) : یا نیم قالب که در موارد ورم دور محل صدمه دیده به کار می رود. وقتی ورم فروکش کند، پزشک ممکن است نیم قالب گچ را با یک قالب گچ کامل تعویض کند.

۴- گچ تنه (اسپیکا) : این نوع قالب در بعضی انواع شکستگی های استخوان ران و جراحی های مفصل ران در کودکان (مانند کودکان مبتلا به دررفتگی مادرزادی لگن) استفاده می شود.

 گچ گرفتن

خشک شدن گچ

محکم شدن قالب گچ ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می کشد، اما اگر کاملا خشک نشود، استحکام لازم را ندارد.

خشک شدن کامل ۲۴ تا ۷۲ ساعت طول می کشد که در طی این زمان باید:

– جهت بلند کردن و جابجایی گچ، از کف دست استفاده شود تا فشار انگشتان آن را فرو رفته نکند.

– روی قالب هیچ پوششی نباشد تا سریع تر خشک شود.

– می توان از پنکه یا لامپ های گرمایی جهت سریع تر خشک شدن ناحیه استفاده کرد.

مراقب باشید گچ مرطوب روی سطوح خیلی سفت یا لبه های تیز قرار نگیرد.

 

تسکین درد

– عضو را بی حرکت کرده و با چند بالش بالاتر از سطح قلب قرار دهید.

– از کیسه یخ در کنار محل شکستگی استفاده کنید، اما مواظب باشید گچ مرطوب نشود.

– از داروهای مسکنی که پزشک تجویز کرده استفاده نمایید.

–  اگر درد به علت ورم و فشار بر روی پوست است، با بالاتر قراردادن اندام، ورم و فشار را کم کنید.

– اگر درد بسیار شدید بوده و با این روش ها درمان نشد، به پزشک مراجعه کنید.

 

زخم فشاری :

نقاط مستعد زخم فشاری در قالبهای گچی پا شامل پاشنه ، قوزک ها ، پشت پا و کشک زانو و در قالبهای دست آرنج و مچ می باشد .

-در صورت وجود درد شدید در نقاط مستعد ،بوی بد و مرطوب شدن گچ با ترشحات داخلی به پزشک مراجعه کنید .

-تکه های گچ چسبنده به پوست را بلافاصله پس از گچ گیری از روی پوست بردارید تا به داخل قالب نلغزند .

-در صورت خارش پوست داخل گچ با گرفتن سشوار سرد از لبه های قالب به داخل آن خارش را کم کنید .

-در صورت شکسته شدن قالب خودتان اقدام به اصلاح آن نکنید و به پزشک مراجعه نمایید .

-اگر بیمار ناتوان است هر ۲ ساعت او را تغییر وضعیت دهید تا دچار زخم بستر نشود .

-بالاتر قراردادن عضو در گچ مراقبت بسیار مهمی است که باعث پیشگیری از ورم ،درد و پیشگیری از قطع خونرسانی می شود . ُ  

 

چگونگی گچ گرفتن یا آتل‌بندی کردن

برای گچ گرفتن، اول دکتر چند لایه نوار نخی نرم را به دور ناحیه‌ی آسیب‌دیده می‌پیچد. بعد لایه‌ی گچ یا فایبرگلاس را با قرار دادن در آب، مرطوب می‌کند و آن را به دور لایه‌ی اول می‌پیچد.
برای آتل‌بندی، اول یک لایه نوار نخی نرم به دور عضو پیچیده می‌شود. بعد هم آتل روی این لایه قرار داده می‌شود و در آخر، یک باند کِشی به دور آتل پیچیده خواهد شد.
احتمالاً دکتر به تو می‌گوید که برای چند روز، عضو گچ گرفته یا آتل‌بندی شده‌ات را بالاتر از سطح بدنت نگه داری، این کار به کمتر شدن ورم آن کمک می‌کند. در ضمن اگر پایت را گچ گرفته‌ای حواست باشد که تا وقتی گچ آن خشک نشده، پایت را زمین نگذاری. فایبرگلاس خیلی سریع خشک می‌شود، اما گچ زمان بیشتری لازم دارد تا خشک‌ِخشک شود. 

 

مراحل گچ گیری عبارتند از:

۱- آماده کردن وسایل لازم شامل باند گچی، ولباند یا باند پنبه ای Wellband ، دستکش، ظرف آب سرد، باند ساده در صورت نیاز

۲- بررسی اندامی که قرار است گچ گرفته شود از نظر وضعیت عروقی، عصبی و میزان تورم

۳- بستن ول باند روی اندام

۴- خیس کردن باند گچی در آب و سپس گرفتن آب اضافی آن

۵- پیچیدن باند گچی روی اندام

۶- حالت دادن اندام و حفظ حالت آن تا خشک شدن کامل گچ

۷- پاک کردن گچ اضافی از روی پوست بیمار

مراقبت های بعد از گچ گرفتن

گچ گیری و مراقبت های بعد از آن 

بعد از گچ گیری دانستن چند نکته خالی از فایده نیست:

-آن را خشک نگه دار: بیشتر گچ‌ها و آتل‌ها ضد‌آب نیستند، پس خیلی مهم است که آن‌ها را خشک نگه داری. دکترت حتماً به تو یاد خواهد داد که موقع حمام رفتن چگونه روی گچ یا آتل را با یک کیسه‌ی پلاستیکی بپوشانی تا خیس نشود. بسته به این که کجای بدنت را گچ گرفته‌ای، ممکن است لازم باشد برای مدتی “حمام اسفنجی” بگیری. در حمام اسفنجی تو به‌جای این‌که زیر دوش بروی و روی تمام بدنت آب بریزی، با یک تکه اسفنج نرم یا لیف حمام، بدنت را تمیز می‌کنی.
اگر گچ یا آتل تو ضدآب نباشد و خیس شود، ممکن است استحکام خود را از دست بدهد و دیگر نتواند استخوان آسیب‌دیده را در جای خودش محکم نگه دارد. اگر گچ خیس شود، لایه‌ی زیرین آن که باند نخی است به کندی خشک می‌شود. گچ خیس ممکن است باعث ایجاد ناراحتی‌های پوستی یا عفونت در عضو آسیب‌دیده شود. پس اگر گچ یا آتل دست یا پایت خیس شد، حتماً به والدینت اطلاع بده تا از دکتر کمک بگیرند.

-مدت زمان گچ گیری باید دقیقا مطابق تجویز پزشک معالج باشد. از باز کردن گچ قبل از موعد مقرر جدا بپرهیزید که چیزی جز اتلاف پول و سلامت خودتان نیست!!

-عضوی که گچ گرفته شده معمولا تورم دارد. برای جلوگیری از عوارض تورم عضو در داخل گچ، اندام مبتلا را بالاتر از سطح قلب قرار دهید: زیر پای مبتلا یک یا دو بالش بگذارید و دست مبتلا را به گونه ای قرار دهید که نوک انگشتان به سمت سقف باشد.

-تورم عضو داخل گچ کامل می تواند بسیار خطرناک باشد و منجر به بروز علائمی شود که به “سندروم کمپارتمان” compartment syndrome  معروف است.بعضی از این علائم عبارتند از: تورم انگشتان، درد شدید عضو داخل گچ، گز گز انگشتان، کبودی انگشتان.

اگر با دست یا پای گچ گرفته شده زیادی راه بروید احتمال بروز این عارضه بیشتر می شود.

در صورت بروز این علائم به سرعت با پزشک معالج خود تماس بگیرید. زیرا این عارضه بسیار خطرناک است و می تواند منجر به آسیب دائمی عضو و گهگاه قطع عضو شود.

از رفتن آب به زیر گچ جدا خودداری کنید. ذیرا منجر به عفونت پوست شما خواهد شد. 

 مراقب هر اشکال کوچکی که پیش می‌آید باش: اگر گچ دست یا پایت ترک برداشت، بلافاصله به پدر و مادرت اطلاع بده. این اتفاق معمولاً وقتی می‌افتد که ضربه‌ای به آن وارد شود، ماده‌ی گچ در یک قسمت استحکام لازم را نداشته باشد و یا اندام آسیب‌دیده در زیر گچ ورم کرده باشد. اگر چنین اتفاقی بیفتد باید فوراً به همراه والدینت پیش دکتر بروی.
اگر متوجه شدی نوک انگشتانت – که از گچ بیرون است- سفید یا کبود شده است، حتماً خیلی زود به پدر یا مادرت خبر بده. ممکن است گچ خیلی محکم به دور دست یا پایت پیچیده شده و جلوی خون‌رسانی به انگشتانت را گرفته باشد. اگر چنین اتفاقی افتاد، دکتر باید گچ یا آتل را عوض کند. همچنین اگر پوست اطراف عضو آسیب‌دیده‌ات در لبه‌ی گچ، زخمی، قرمز یا سرد شد هم باید به والدینت اطلاع دهی.
ممکن است بعد از چند روز احساس کنی که پوست بدنت در زیر گچ شروع به خاریدن کرده است. اگر این اتفاق افتاد، به هیچ وجه چیزی – مثل خودکار یا میله- را داخل گچت فرو نکن که آن را بخارانی. هیچ‌چیز مثل پودر بچه یا کِرِم را هم داخل گچ نریز که خارش پوستت را تسکین دهی. این کار می‌تواند خطرناک بوده و باعث عفونت جراحت شود. (پس تحمل کن چون این نشانه خوبی است و شکستگی دارد ترمیم میشود.)

– در مورد گچ پا، در صورت وجود درد یا سوزش شدید در ناحیه پاشنه حتما آن را به پزشک خود اطلاع دهید. زیرا می تواند نشانه ای از زخم شدن پاشنه پا بهلیل فشار گچ باشد.

– بعد از باز کردن گچ، تورم عضو یا خارش پوست مورد انتظار است. مالیدن پمادهای چرب کننده مانند ویتامین آد و همچنین بستن عضو با باند کشی بصورت شل می تواند در کاهش این علائم کمک کننده باشد. 

-در گچ دست و بازو، اگر انگشتان و مچ دست بیمار جمع شده و قادر به باز کردن آن ها نباشد و بی حسی یا گزگز شدن وجود داشته باشد می تواند از علائم قطع خون رسانی به دست باشد که باید هر چه سریع تر به پزشک مراجعه کرد

– در گچ پا، حین راه رفتن نباید وزن بدن را روی عضو آسیب دیده اعمال کرد، مگر با اجازه پزشک و استفاده از دمپایی های مخصوصی که سطح پهن و غیر لغزنده ای را برای راه رفتن فراهم می کنند و می توان آن ها را از فروشگاه های لوازم پزشکی تهیه کرد.

– حین راه رفتن می توان گچ دست را با باند یا پارچه ای از گردن آویزان نمود، اما نباید فشار زیادی روی اعصاب گردن وارد شود. پس باید به فواصل استراحت کرده و دست را بالا نگه داشت و نیز گره پارچه نباید روی مهره های گردن بسته شود.

– گچ را به مدت طولانی با پلاستیک نپوشانید، چون باعث تعریق و مرطوب شدن گچ می شود.

– جهت جلوگیری از ترک خوردن و ناصاف شدن گچ، تا خشک شدن کامل بهتر است بیمار روی تشک سفت قرار گیرد.

– جهت سریع تر خشک شدن می توان از لامپ های گرمایی استفاده کرد.

– طی خشک شدن نباید زیر سر و شانه ها بالش قرار داد، زیرا باعث فشار به قفسه سینه می شود.

– جهت جلوگیری از آلودگی گچ با ادرار و مدفوع، قبل از هر بار دفع یک پلاستیک خشک و تمیز زیر محل مخصوص دفع قالب گچی قرار دهید و لبه های آن را به طرف بیرون برگردانید.

– پوست در تماس با لبه گچ را روزانه از نظر زخم بررسی کرده و با انگشتان ماساژ دهید.

 

گچ و آتل چگونه برداشته می‌شوند؟  Cast Removal

باز کردن و جدا کردن آتل از عضو آسیب‌دیده کار ساده‌ای است، اما به‌هر حال باید توسط دکتر انجام شود.
برای جدا کردن گچ، دکتر لایه‌ی بیرونی آن را با اَره می‌بُرد. بله، درست شنیدی: اره! اما اصلاً لازم نیست نگران شوی، تیغه‌ی این اره هیچ آسیبی به تو نخواهد رساند. کسی که دارد گچ دست یا پای تو را می‌بُرد ممکن است با نزدیک کردن تیغه‌ی اره به پوست خود، بی‌خطر بودن آن را به تو نشان دهد. تیغه‌های این اره گِرد بوده و اصلاً تیز نیستند. این تیغه‌ها با لرزش خود به طرف بالا و پایین می‌توانند گچ یا فایبرگلاس را ببُرند، اما به پوست تو هیچ آسیبی نخواهند رساند. فقط ممکن است کمی قلقلکت بیاید.
بعد از مدت کوتاهی از دست گچ سنگین خلاص شده و می‌توانی دست یا پای ترمیم شده‌ات را ببینی. مواظب باش که دیگر با بازیگوشی به خودت آسیب نرسانی!

– پس از برداشتن گچ فعالیت های عضو و اعمال وزن روی آن را تدریجا شروع کنید، چون عضو سفت و ضعیف است.

– در صورت وجود ورم، عضو را بالاتر از سطح قلب قرار دهید.

– به دلیل وجود سلول های پوستی مرده، پوست خشک و پوسته پوسته است و سریعا زخم می شود، پس آن را نخارانید، به آرامی شسته و با محلول های نرم کننده مرطوب کنید.

 

در این شرایط به پزشک مراجعه کنید

– انگشتان دست یا پایتان به رنگ کبود یا خاکستری درآمده باشد.

– حرکت دادن انگشتان دست یا پایتان سخت شده است.

– احساس می کنید محل گچ گرفتگی تنگ شده و فشار می آورد.

– دست ها یا پایتان بی حس شده، یا سوزن سوزن می شود.

– زیر گچ گرفتگی احساس فشار یا سوزش می کنید.

– از ناحیه گچ گرفتگی، بوی بدی به مشام می رسد.

– ناحیه گچ گرفته درد دارد و شدیدتر می شود.

– تبی بالاتر از ۳۸ درجه سانتیگراد دارید.

 

یک تفریح جالب!

شکسته شدن یکی از استخوان‌های بدن تجربه‌ی چندان جالبی نیست، اما تو می‌توانی کمی با آن تفریح کنی. اعضای خانواده و دوستانت می‌توانند روی گچ تو نقاشی بکشند و یادگاری بنویسند. نقاشی کشیدن روی گچ هیچ آسیبی به آن نمی‌رساند و می‌تواند گچ دست یا پای تو را به یک تابلوی نقاشی بامزه تبدیل کند!

QR Code For: مراقبت های بعد از گچ گرفتن

درباره ی jizjiz

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.